Psychoterapia

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (Cognitive-Behavioral Therapy CBT)

„Jeżeli rzeczy zewnętrzne sprawiają ci ból, to nie one ci przeszkadzają, lecz twój o nich osąd. A ten osąd możesz zmienić.”

Marek Aureliusz

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uznawana za jedną z najskuteczniejszych metod terapeutycznych, co potwierdzają liczne badania naukowe. Początkowo opracowana do leczenia zaburzeń lękowych i depresji, obecnie prężnie rozwijająca się, stosowana z powodzeniem w leczeniu m.in. zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, zaburzeń odżywiania, uzależnień, zaburzeń osobowości. W leczeniu zaburzeń osobowości najczęściej stosowane są najnowsze nurty CBT: terapia schematów, terapia dialektyczno-behawioralna. Metody poznawczo-behawioralne mają szerokie zastosowanie, również poza wąskimi kategoriami zaburzeń. Stosuje się je skutecznie by pomóc np. osobom z niskim poczuciem własnej wartości, doświadczających trudności w relacjach, nieradzącym sobie ze stresem, mających problemy ze snem lub cierpiącym na choroby psychosomatyczne np. zespół jelita nadwrażliwego.

CBT w początkowym etapie terapii koncentruje się bardziej na teraźniejszości, niż przeszłości, jest krótkoterminowa, lub długoterminowa  – podzielona na etapy nastawione na realizację konkretnego celu, uczy pacjenta rozpoznawać, weryfikować i reagować na nieracjonalne myśli i przekonania. Uczy radzenia sobie z problemami. Uczy jak stać się własnym terapeutą.

W terapii poznawczo-behawioralnej uważa się, że procesy uczenia wpływają na zachowanie człowieka, jego myśli i uczucia.  Różnego rodzaju zaburzenia są wyuczonymi w ciągu życia reakcjami, których możemy oduczyć się w trakcie terapii. Terapeuta wraz z pacjentem pracują nad zmianą w treści (przekonania, sądy, opinie, oczekiwania) i sposobie myślenia (sposoby wnioskowania, zniekształcenia poznawcze), które następnie wywołują zmianę w emocjach i zachowaniu. Innymi słowy, terapeuta pomaga pacjentowi zobaczyć, jak jego sposób myślenia wpływa na samopoczucie i podejmowane przez niego działania.

W CBT zakłada się, że człowiek aktywnie tworzy otaczającą go rzeczywistość, a więc na nasze uczucia i zachowania ma wpływ sposób, w jaki spostrzegamy zdarzenia. Nasze emocje zależą nie tyle od sytuacji, co od sposobu, w jaki ją konstruujemy – czyli jakie jej nadamy znaczenie. Objawy (np. obniżony nastrój, ataki paniki, lęk, natrętne myśli, zachowania itd.) wynikają ze zniekształconego lub nieprzystosowawczego sposobu myślenia. Zmiana wzorców myślenia w toku terapii, na bardziej racjonalne i przystosowawcze, zniweluje objawy zaburzenia, prowadząc do poprawy nastroju i zachowania.

Terapię poznawczo-behawioralną obecnie stosuje się na całym świecie jako wyłączną lub dodatkową metodę leczenia m.in.:

  • depresji
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, natręctw
  • zespołu stresu pourazowego PTSD
  • zaburzeń osobowości
  • przewlekłego bólu
  • bezsenności i innych zaburzeń snu
  • zaburzeń odżywiania (napadowe objadanie się, bulimia, anoreksja)
  • hipochondrii
  • zaburzeń lękowych (fobia, agorafobia, fobia społeczna, panika, zamartwianie się, lęk uogólniony)
  • problemów seksualnych
  • zaburzeń zachowania i emocji np. tiki, samouszkodzenia
  • uzależnienia
  • choroby afektywnej dwubiegunowej

Więcej informacji na temat psychoterapii poznawczo-behawioralnej znajdą Państwo:

na stronie Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej
oraz na stronie ANTE, w zakładce Blog